Rozgrywka szachowa toczy się na 64 polach szachownicy. Połowa z nich jest koloru ciemnego, a połowa jasnego. Każdy z zawodników ma na początku partii do dyspozycji 16 bierek - 8 pionków i 8 figur (króla, hetmana, dwie wieże, dwa gońce i dwa skoczki).
Aby poprawnie prowadzić rozgrywkę szachową należy opanować zasady poruszania się szachowych bierek.
Król
Król porusza się o jedno pole w dowolnym kierunku.
Goniec
Goniec porusza się po przekątnych o dowolną ilość pól. Goniec nie może przeskakiwać innych bierek.
Wieża
Wieża porusza się po liniach prostych o dowolną ilość pól. Wieża nie może przeskakiwać innych bierek.
Hetman
Hetman porusza się po liniach prostych i przekątnych o dowolną ilość pól. Hetman nie może przeskakiwać innych bierek.
Skoczek
Skoczek porusza się w specyficzny sposób po szachownicy. Skoczek jako jedyna figura może przeskakiwać inne bierki - zarówno własne jak i przeciwnika.
W powyższym przykładzie skoczek może zająć jedno z 7 zaznaczonych pól. Nie może wskoczyć na pole b6, gdyż jest ono zajęte przez czarnego (własnego) pionka.
Bicie w szachach polega na postawieniu własnej bierki na polu zajętym przez bierkę przeciwnika i odłożeniu bitej bierki poza szachownicę. Bierka bijąca zawsze kończy ruch na polu na którym dokonała bicia. Figury biją zawsze tak samo jak się poruszają.
Bicie w szachach nie jest obowiązkowe!
Pionki mogą poruszać się wyłącznie do przodu po liniach prostych, jednak biją o jedno pole na ukos. Jako jedyne bierki nie mają możliwości się cofnąć. Pionki poruszają się o jedno pole jednak wychodząc ze swojego pola startowego mogą wykonać ruch o dwa lub jedno pole do przodu.
Na powyższym diagramie kolorem czarnym oznaczyłem możliwości ruchu białych pionków kiedy zaczynają marsz ze swojego pola startowego (z obozu); kolorem niebieskim - pionka, który ma możliwość jedynie poruszania się do przodu o jedno pole; oraz kolorem żółtym - pionków, które mają możliwość bicia jak i marszu do przodu. Pionek e4 nie ma możliwości ruchu (przeszkadza mu jego czarny odpowiednik - pamiętajmy, że pionki biją jedynie na skos).
Na powyższym diagramie przedstawiona jest początkowa pozycja ustawienia figur. Aby ułatwić zapis szachowy białe bierki stoją na 1 i 2 linii, a czarne na 7 i 8. Partię szachową rozpoczyna zawodnik grający białym kolorem. Następnie posunięcia wykonywane są naprzemiennie przez obu partnerów.
PodsumowanieW ten sposób dotarliśmy prawie do końca podstawowej edukacji szachowej dotyczącej sposobów poruszania się figur. Kiedy poznasz zasady wykonywania roszady, bicia w przelocie, promocji pionka i sposobów zakończenia partii będziesz już dostatecznie przygotowany aby rozegrać poprawnie partię szachową. Zapraszam do następnej lekcji.